{"id":12080,"date":"2026-01-03T17:38:35","date_gmt":"2026-01-03T17:38:35","guid":{"rendered":"https:\/\/csiag.eu\/?p=12080"},"modified":"2026-01-04T18:20:53","modified_gmt":"2026-01-04T18:20:53","slug":"pocd-demence-alzheimer-alcheimera-slimiba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/","title":{"rendered":"POCD - Demence un Alcheimera slim\u012bba"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_86 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Satura r\u0101d\u012bt\u0101js<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#POCD\" >POCD<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#Testmethoden\" >Test\u0113\u0161anas metodes<\/a><ul class='ez-toc-list-level-4' ><li class='ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#Montreal_Cognitive_Assessment_MoCA\" >Monre\u0101las kognit\u012bvais nov\u0113rt\u0113jums (MoCA)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#Six_Cognitive_Item_Test_6CIT\" >Se\u0161u kognit\u012bvo elementu tests (6CIT)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-4'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#Cognitive_Failure_Questionnaire_CFQ\" >Kognit\u012bvo trauc\u0113jumu aptauja (CFQ)<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#Einfluss_von_Narkotika_auf_postoperative_POCD\" >Narkotiku ietekme uz p\u0113coper\u0101cijas POCD<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/#Demenz_Alzheimer\" >Demence un Alcheimera slim\u012bba<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Las\u012b\u0161anas laiks<\/span> <span class=\"rt-time\"> 4<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">protokols<\/span><\/span>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0101das ir at\u0161\u0137ir\u012bbas starp POCD (<strong>P<\/strong>east<strong>o<\/strong>perative <strong>C<\/strong>ognitive <strong>D<\/strong>ysfunkcija), demenci un Alcheimera slim\u012bbu, un k\u0101da ir pa\u0161reiz\u0113j\u0101 medic\u012bnisko p\u0113t\u012bjumu situ\u0101cija? Tas tiks s\u012bk\u0101k analiz\u0113ts un izskaidrots turpm\u0101k. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Turpm\u0101kaj\u0101 rakst\u0101 (kas v\u0113l tiek gatavots) ir par\u0101d\u012btas \u0113terisko e\u013c\u013cu izmanto\u0161anas iesp\u0113jas un to ietekme uz iepriek\u0161 min\u0113taj\u0101m kl\u012bniskaj\u0101m ain\u0101m. Visi apgalvojumi ir pamatoti ar neatkar\u012bgiem zin\u0101tniskiem p\u0113t\u012bjumiem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"POCD\"><\/span>POCD<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">POCD bie\u017ei rodas p\u0113c oper\u0101cijas k\u0101 anest\u0113zijas rezult\u0101ts. Saslimst visu vecumu cilv\u0113ki, bet galvenok\u0101rt pacienti, kas vec\u0101ki par 60 gadiem. Tr\u012bs m\u0113ne\u0161us v\u0113l\u0101k aptuveni 10 % joproj\u0101m cie\u0161 no POCD.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atkar\u012bb\u0101 no visp\u0101r\u0113j\u0101 vesel\u012bbas st\u0101vok\u013ca, vecuma, iepriek\u0161\u0113j\u0101m slim\u012bb\u0101m un oper\u0101cijas apjoma, izgl\u012bt\u012bbas l\u012bme\u0146a, k\u0101 ar\u012b atkar\u012bb\u0101 no lietotaj\u0101m narkotiskaj\u0101m viel\u0101m, tas parasti ir <a href=\"http:\/\/Cognitive dysfunction 1\u20132 years after non-cardiac surgery in the elderly\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">pagaidu<\/a> kognit\u012bvo funkciju (piem\u0113ram, atmi\u0146as, koncentr\u0113\u0161an\u0101s, m\u0101c\u012b\u0161an\u0101s sp\u0113ju) trauc\u0113jumi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">POCD ra\u0161an\u0101s risku var nov\u0113rt\u0113t, izmantojot da\u017e\u0101dus testus pirms un p\u0113c oper\u0101cijas. Iz\u0161\u0137iro\u0161ais faktors vienm\u0113r ir sal\u012bdzino\u0161o datu pieejam\u012bba, kas ieg\u016bti P\u0112C oper\u0101cijas (pirms oper\u0101cijas).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Statistiski <a href=\"http:\/\/Predictors of Cognitive Dysfunction after Major Noncardiac Surgery\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">aiz\u0146emts<\/a>, ka <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>36,6 % no 18-39 gadus veciem iedz\u012bvot\u0101jiem<\/li>\n\n\n\n<li>30,4 % 40-59 gadus veciem cilv\u0113kiem un<\/li>\n\n\n\n<li>41,4 % pacientiem, kas vec\u0101ki par 60 gadiem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">izrakst\u012b\u0161anas br\u012bd\u012b cieta no POCD.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0101l\u0101k <a href=\"https:\/\/www.aerzteblatt.de\/archiv\/postoperative-kognitive-dysfunktion-2960a89b-577d-4f15-9307-8e9ae082b804\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Raksts<\/a> V\u0101cijas medic\u012bnas \u017eurn\u0101l\u0101 2014. gad\u0101.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Testmethoden\"><\/span>Test\u0113\u0161anas metodes<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u012ass kopsavilkums iepriek\u0161:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>MoCA<\/strong> ir <strong>lab\u0101kais valid\u0113tais tests<\/strong> POCD skr\u012bningam ar augstu jut\u012bbu<\/li>\n\n\n\n<li><strong>6CIT<\/strong> var izmantot k\u0101 <strong>\u012apa\u0161i \u0101tra p\u0101rbaude<\/strong> var izmantot, bet tam nepiecie\u0161ama apm\u0101c\u012bba<\/li>\n\n\n\n<li><strong>CFQ<\/strong> ir . <strong>nav piem\u0113rots<\/strong> <strong>k\u0101 objekt\u012bvs r\u0101d\u012bt\u0101js<\/strong> attiec\u012bb\u0101 uz POCD, dr\u012bz\u0101k attiec\u012bb\u0101 uz subjekt\u012bv\u0101m kognit\u012bv\u0101m s\u016bdz\u012bb\u0101m un psiholo\u0123isku distresu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Visu tr\u012bs testa meto\u017eu sal\u012bdzin\u0101jums<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th><strong>Tests<\/strong><\/th><th><strong>Ilgums<\/strong><\/th><th><strong>Punktus<\/strong><\/th><th><strong>Piez\u012bme<\/strong><\/th><th><strong>Stipr\u0101s puses<\/strong><\/th><th><strong>Ierobe\u017eojumi<\/strong><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>MoCA<\/strong><\/td><td>10 min\u016btes<\/td><td>0-30<\/td><td>Vislab\u0101k apstiprin\u0101ts<\/td><td>Augsta jut\u012bba (90% MCI), nosaka POCD visp\u0101r\u0113j\u0101 un re\u0123ion\u0101laj\u0101 anest\u0113zij\u0101.<\/td><td>Nepiecie\u0161ama apm\u0101c\u012bba, ilg\u0101ka izpilde<\/td><\/tr><tr><td><strong>6CIT<\/strong><\/td><td>2 min<\/td><td>0-28*<\/td><td>\u0100tr\u0101 p\u0101rbaude<\/td><td>\u013boti \u0101trs, labi korel\u0113 ar MoCA (r=-0,86).<\/td><td>zema uzticam\u012bba re\u0101los apst\u0101k\u013cos bez apm\u0101c\u012bbas<\/td><\/tr><tr><td><strong>CFQ<\/strong><\/td><td>5-10 min<\/td><td>0-100<\/td><td>Subjekt\u012bvas s\u016bdz\u012bbas<\/td><td>Ikdienas funkciju, pa\u0161nov\u0113rt\u0113jums<\/td><td>NAV korel\u0113ts ar objekt\u012bviem testiem, dr\u012bz\u0101k m\u0113ra psiholo\u0123isko distresu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*Piesardz\u012bba - augst\u0101ki r\u0101d\u012bt\u0101ji nor\u0101da uz slikt\u0101ku izgl\u012bto\u0161an\u0101s sp\u0113ju!<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Montreal_Cognitive_Assessment_MoCA\"><\/span>Monre\u0101las kognit\u012bvais nov\u0113rt\u0113jums (MoCA)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/Nasreddine et al. (2005): &quot;The Montreal Cognitive Assessment, MoCA: a brief screening tool for mild cognitive impairment&quot; - Journal of the American Geriatrics Society\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Testa apraksts un \u012bsteno\u0161ana<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">MoCA ir <strong>10 min\u016b\u0161u kognit\u012bv\u0101 skr\u012bninga r\u012bks<\/strong> ar maksim\u0101lo <strong>30 punkti<\/strong>.<br>Test\u0101 nov\u0113rt\u0113:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u012astermi\u0146a atmi\u0146a<\/li>\n\n\n\n<li>Vizu\u0101li telpisk\u0101s prasmes (vizu\u0101li telpisk\u0101s prasmes)<\/li>\n\n\n\n<li>Izpildfunkcijas<\/li>\n\n\n\n<li>Uzman\u012bba un darba atmi\u0146a (uzman\u012bba, darba atmi\u0146a)<\/li>\n\n\n\n<li>Valoda (valoda)<\/li>\n\n\n\n<li>Orient\u0113\u0161an\u0101s<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Iek\u0161\u0113j\u0101 konsekvence<\/strong>Kronbaha alfa ir 0,83 s\u0101kotn\u0113j\u0101 versij\u0101.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ar 26 punktu robe\u017ev\u0113rt\u012bbu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>MMSE<\/strong>Jut\u012bba 18% MCI noteik\u0161anai<\/li>\n\n\n\n<li><strong>MoCA<\/strong>90% jut\u012bba MCI noteik\u0161anai<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vieglas Alcheimera demences gad\u012bjum\u0101<\/strong>MMSE 78% jut\u012bba pret MoCA 100%<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Specifiskums<\/strong>MMSE 100%, MoCA 87%<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Saite:<\/strong> <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/15817019\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/15817019\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Pirms oper\u0101cijas vs. 24 stundas p\u0113c oper\u0101cijas ar visp\u0101r\u0113jo anest\u0113ziju<\/strong>:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>MMSE: 27,17\u00b11,93 \u2192 26,23\u00b12,77 (p=0,003)<\/li>\n\n\n\n<li>MoCA: 24,32\u00b13,19 \u2192 22,87\u00b13,88 (p=0,000)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pirmsoper\u0101cijas un 24 stundu p\u0113coper\u0101cijas periods spin\u0101lajai anest\u0113zijai<\/strong>:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>MMSE: nav b\u016btisku at\u0161\u0137ir\u012bbu<\/li>\n\n\n\n<li>MoCA: 24,35\u00b12,84 \u2192 23,13\u00b14,08 (p=0,019)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>POCD bie\u017eums<\/strong>: MoCA 32,9% pret MMSE 15,2% (p=0,018)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Uzman\u012bbu<\/strong>MoCA konstat\u0113ja kognit\u012bvo sp\u0113ju pasliktin\u0101\u0161anos ab\u0101s anest\u0113zijas grup\u0101s, MMSE - tikai visp\u0101r\u0113j\u0101s anest\u0113zijas grup\u0101.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Turpm\u0101kie p\u0113t\u012bjumi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8580134\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MoCA un MMSE sal\u012bdzin\u0101jums gados vec\u0101kiem pacientiem p\u0113c nelielas pl\u0101nveida oper\u0101cijas<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8580134\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">P\u0113coper\u0101cijas kognit\u012bvo sp\u0113ju pasliktin\u0101\u0161an\u0101s sal\u012bdzin\u0101jums, izmantojot Mini gar\u012bg\u0101 st\u0101vok\u013ca p\u0101rbaudi un Monre\u0101las kognit\u012bvo sp\u0113ju nov\u0113rt\u0113jumu p\u0113c nelielas pl\u0101nveida oper\u0101cijas gados vec\u0101kiem cilv\u0113kiem<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC10811182\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MCI k\u0101 POCD riska faktors mugurkaula \u0137irur\u0123ij\u0101<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8925052\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">POCD defin\u012bcija, izmantojot MoCA<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8925052\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">P\u0113coper\u0101cijas kognit\u012bv\u0101 disfunkcija gados vec\u0101kiem \u0137irur\u0123iskiem pacientiem, kas saist\u012bta ar palielin\u0101tu vesel\u012bbas apr\u016bpes izmanto\u0161anu: perspekt\u012bvais p\u0113t\u012bjums valst\u012b ar vid\u0113ji augstiem ien\u0101kumiem<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC9764502\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">T\u0101lrunis-MoCA (T-MoCA) pirmsoper\u0101cijas apst\u0101k\u013cos<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/Wang et al. (2022): &quot;Early Cognitive Dysfunction in Elderly Patients after Total Knee Arthroplasty: An Analysis of Risk Factors and Cognitive Functional Levels&quot; - Journal of Healthcare Engineering\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Da\u017e\u0101das smaguma pak\u0101pes POCD riska faktori<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC7028034\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MoCA robe\u017ev\u0113rt\u012bbas kl\u012bniskaj\u0101 praks\u0113<\/a><br><br><strong>norm\u0101lai izzi\u0146ai<\/strong>:<br><strong>\u226526 punkti<\/strong>95% Jut\u012bba<\/li>\n\n\n\n<li><strong>lai izsl\u0113gtu vieglu demenci<\/strong>:<br><strong>\u226521 punkts<\/strong>98% negat\u012bv\u0101 prognoz\u0113jo\u0161\u0101 v\u0113rt\u012bba (NPV)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>izsl\u0113g\u0161anai MCI<\/strong>:<br><strong>\u226526 punkti<\/strong>94% NPV<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC7028034\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Monre\u0101las kognit\u012bv\u0101 nov\u0113rt\u0113juma (MoCA) diagnostisk\u0101 precizit\u0101te kognit\u012bvajam skr\u012bningam vec\u0101ka gadag\u0101juma cilv\u0113ku psihiatrij\u0101: robe\u017ev\u0113rt\u012bbu noteik\u0161ana kl\u012bniskaj\u0101 praks\u0113. Izvair\u012b\u0161an\u0101s no spektra neobjektivit\u0101tes, ko izraisa veselas kontroles.<\/a><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Six_Cognitive_Item_Test_6CIT\"><\/span>Se\u0161u kognit\u012bvo elementu tests (6CIT)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC10200246\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Testa apraksts un \u012bsteno\u0161ana<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Port\u0101ls <strong>6CIT<\/strong> (sk. ar\u012b. <strong>Kingshill 2000. gada versija<\/strong>) ar vid\u0113jo izpildes laiku tikai 2,05 min\u016btes un maksim\u0101lo pi punktu skaitu 28, kas raksturo slikt\u0101ko izzi\u0146u, bet zem\u0101kas v\u0113rt\u012bbas noz\u012bm\u0113 lab\u0101ku izzi\u0146u. Test\u0101 tiek v\u0113rt\u0113ts:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Atmi\u0146a<\/li>\n\n\n\n<li>Uzman\u012bbu<\/li>\n\n\n\n<li>Valoda<\/li>\n\n\n\n<li>Izpildfunkcijas<\/li>\n\n\n\n<li>Motoriz\u0113ts \u0101trums<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rezult\u0101tu medi\u0101na pa diagnostikas grup\u0101m<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>SCD (subjekt\u012bva kognit\u012bvo sp\u0113ju pasliktin\u0101\u0161an\u0101s)<\/strong> - 2 punkti<\/li>\n\n\n\n<li><strong>MCI (viegls kognit\u012bvais trauc\u0113jums)<\/strong> - 5 punkti<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Demence<\/strong> - 17 punkti<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Turpm\u0101kie p\u0113t\u012bjumi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC10200246\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Se\u0161u kognit\u012bvo trauc\u0113jumu testa (6CIT) sal\u012bdzin\u0101jums ar pla\u0161i izmantotajiem \u012bsajiem kognit\u012bvo trauc\u0113jumu skr\u012bninga instrumentiem atmi\u0146as kl\u012bnikas pacientiem<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/24256425\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">6CIT k\u0101 demences skr\u012bninga testa piem\u0113rot\u012bba prim\u0101r\u0101s apr\u016bpes pacientiem<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/32342018\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0100tr\u0101 kognit\u012bv\u0101 p\u0101rbaude pirmsoper\u0101cijas apst\u0101k\u013cos: Perioperat\u012bv\u0101s nov\u0113rt\u0113\u0161anas un kvalit\u0101tes uzlabo\u0161anas biedr\u012bbas (SPAQI) apsv\u0113rumi un ieteikumi par test\u0113\u0161anu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cognitive_Failure_Questionnaire_CFQ\"><\/span>Kognit\u012bvo trauc\u0113jumu aptauja (CFQ)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/7126941\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Testa apraksts un s\u0101kotn\u0113j\u0101 izstr\u0101de<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Port\u0101ls <strong>CFQ<\/strong> ir <strong>pa\u0161nov\u0113rt\u0113juma anketa<\/strong> ar 25 jaut\u0101jumiem, lai nov\u0113rt\u0113tu uztveres, atmi\u0146as un motorisko funkciju k\u013c\u016bdas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u012apa\u0161\u012bbas<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Atbildes skala<\/strong>0 (\u201eNekad\u201c) l\u012bdz 4 (\u201e\u013boti bie\u017ei\u201c)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kop\u0113jais punktu skaits<\/strong>0-100 (liel\u0101kas v\u0113rt\u012bbas nor\u0101da uz liel\u0101kiem kognit\u012bvajiem trauc\u0113jumiem)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stabilit\u0101te<\/strong>Relat\u012bvi stabils ilg\u0101 laika posm\u0101 (iez\u012bme, nevis st\u0101vok\u013ca m\u0113r\u012bjums).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Atbilst\u012bba \u0101r\u0113jiem krit\u0113rijiem<\/strong>Noz\u012bm\u012bga korel\u0101cija ar laul\u0101to v\u0113rt\u0113jumiem<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Saist\u012bba ar psihiskiem simptomiem<\/strong>J\u0101 (MHQ - gar\u012bg\u0101s vesel\u012bbas aptauja)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rezult\u0101t\u0101 ir iek\u013cautas \u010detras apak\u0161dom\u0113nas:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Atmi\u0146a<\/strong> ar 0-32 punktiem<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Novirz\u012b\u0161an\u0101s no uzman\u012bbas<\/strong> ar 0-36 punktiem<\/li>\n\n\n\n<li><strong>K\u013c\u016bdas (k\u013c\u016bda)<\/strong> ar 0-28 punktiem<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nosaukumi<\/strong> ar 0-8 punktiem<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">POCD-tipiska darb\u012bbas joma:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Atmi\u0146a<\/li>\n\n\n\n<li>Uzman\u012bbu<\/li>\n\n\n\n<li>Valoda<\/li>\n\n\n\n<li>Izpildfunkcijas<\/li>\n\n\n\n<li>Motoriz\u0113ts \u0101trums<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Turpm\u0101kie p\u0113t\u012bjumi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/7126941\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kognit\u012bvo nepiln\u012bbu aptauja (CFQ) un t\u0101s korel\u0101ti<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC5140732\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Endoskopiska sinusa \u0137irur\u0123ija uzlabo kognit\u012bv\u0101s funkcijas trauc\u0113jumus pacientiem ar hronisku rinosinus\u012btu<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC6385821\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">P\u0113coper\u0101cijas kognit\u012bv\u0101 disfunkcija p\u0113c koron\u0101ro art\u0113riju \u0161unt\u0113\u0161anas<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC10685926\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kognit\u012bvo treni\u0146u ietekme uz kognit\u012bvaj\u0101m funkcij\u0101m un ar vesel\u012bbu saist\u012bto dz\u012bves kvalit\u0101ti p\u0113c sirds v\u0101rstu\u013ca oper\u0101cijas: nejau\u0161in\u0101ts kl\u012bnisks p\u0113t\u012bjums p\u0113c divpadsmit m\u0113ne\u0161u ilgas nov\u0113ro\u0161anas.<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC10044453\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kognit\u012bvo k\u013c\u016bdu anketas faktoru strukt\u016bras un konstrukta der\u012bguma p\u0101rskat\u012b\u0161ana<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/10579381\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kognit\u012bvo k\u013c\u016bdu aptauja psihiatrij\u0101<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Einfluss_von_Narkotika_auf_postoperative_POCD\"><\/span>Narkotiku ietekme uz p\u0113coper\u0101cijas POCD<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Intravenozi ievad\u012btais <em>Propofols<\/em> saska\u0146\u0101 ar \u0161o <a href=\"http:\/\/Postoperative cognitive dysfunction. Possible neuronal mechanisms and practical consequences for clinical routine\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">P\u0113t\u012bjums<\/a> maz\u0101ka del\u012brija un POCD sastopam\u012bba, sal\u012bdzinot ar inhal\u0101cijas anest\u0113ziju ar sevoflur\u0101nu. P\u0113t\u012bjums ir pieejams tikai k\u0101 maksas versija. <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s00101-012-2024-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pilns teksts<\/a> pirms.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">POCD bie\u017eums bija liel\u0101ks, lietojot sevoflur\u0101nu (57,1%), sal\u012bdzinot ar propofolu (32,3%), un delirija bie\u017eums ar\u012b bija liel\u0101ks, lietojot sevoflur\u0101nu - 34,2%, sal\u012bdzinot ar propofolu - tikai 8,8%.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Demenz_Alzheimer\"><\/span>Demence un Alcheimera slim\u012bba<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lai gan demence ir sindroms un apraksta simptomus. <a href=\"https:\/\/www.nia.nih.gov\/health\/alzheimers-and-dementia\/alzheimers-disease-fact-sheet\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Alcheimera slim\u012bba<\/a> slim\u012bba ir \u012bpa\u0161s \u0161o simptomu c\u0113lonis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Demenci iedala (<a href=\"http:\/\/Relative frequencies of Alzheimer disease, Lewy body, vascular and frontotemporal dementia, and hippocampal sclerosis in the State of Florida Brain Bank\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bie\u017eums<\/a>):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Alcheimera slim\u012bba<\/strong> - (77%)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Levi \u0137ermen\u012b\u0161u demence (LBD)<\/strong> - (26%)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Asinsvadu demence (VaD)<\/strong> - (18%)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Hipokampa skleroze (HS)<\/strong> - (13%) <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Frontotempor\u0101l\u0101 demence (FTD)<\/strong> - (5%)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Jaukta demence<\/strong><br>Vienlaic\u012bga Alcheimera slim\u012bba pacientiem ar LBD - (66%)<br>Vienlaic\u012bga Alcheimera slim\u012bba pacientiem ar VaD - (77%)<br>Vienlaic\u012bga Alcheimera slim\u012bba HS pacientiem - (66%)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saska\u0146\u0101 ar pa\u0161reiz\u0113j\u0101m zin\u0101\u0161an\u0101m (01.2026. g.) visas demences formas tiek uzskat\u012btas par ne\u0101rst\u0113jam\u0101m. Var tikai pal\u0113nin\u0101t slim\u012bbas progres\u0113\u0161anu. Papildus zin\u0101maj\u0101m z\u0101l\u0113m <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC12131090\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">v\u0113l 138 izp\u0113t\u012bts<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ir pier\u0101d\u012bts, ka profilakses zi\u0146\u0101 demences riska faktoru samazin\u0101\u0161an\u0101 pozit\u012bvi ietekm\u0113 augst\u0101k\u0101 izgl\u012bt\u012bba, fizisk\u0101s aktivit\u0101tes, labas p\u0101rvar\u0113\u0161anas prasmes un sp\u0113c\u012bgs soci\u0101lais t\u012bkls.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Turpm\u0101kie p\u0113t\u012bjumi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">... tiks turpin\u0101ts ...<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Las\u012b\u0161anas laiks<\/span> <span class=\"rt-time\"> 4<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">protokols<\/span><\/span>Was sind die Unterschiede zwischen POCD (Postoperative Cognitive Dysfunction), Demenz und Alzheimer und wie ist die aktuelle, medizinische Studienlage? Dies soll nachfolgend untersucht und detailliert dargelegt werden. In einem weiteren Beitrag (noch in Bearbeitung) werden M\u00f6glichkeiten der Anwendung \u00c4therischer \u00d6le und deren Wirkung auf o.g. Krankheitsbilder aufgezeigt. Alle Aussagen werden mittels unabh\u00e4ngiger wissenschaftlicher Studien belegt.&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/csiag.eu\/lv\/blog\/2026\/01\/03\/pocd-demenz-alzheimer\/\" rel=\"bookmark\">Las\u012bt vair\u0101k \"<span class=\"screen-reader-text\">POCD - Demence un Alcheimera slim\u012bba<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"modified_by":"Achim Goerner","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12080\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/csiag.eu\/lv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}